phương pháp tốt

Phương pháp rèn luyện trí não.

I. Tư duy sáng tạo là gì?

1. Gạt bỏ những hiểu biết kiến thức thông thường

Trước hết bạn hãy trả lời câu hỏi sau đây, nhưng tối thiểu phải suy nghĩ 5 phút:

Có một chai rượu nho, nút ép trong miêng chại không mở ra được. Vậy làm thế nào để uống chai rượu nho này mà không cần đập vỏ chai, cũng không khoan lỗ trên nút chai?

Bạn có thể trả lời câu hỏi trên một cách dễ dàng không?



Tất nhiên nhiều người trả lời câu hỏi trên rất dễ dàng. Nhưng cũng có người phải chào thua. Câu trả lời thật đơn giản:

Ấn nút chai vào trong.

Nhưng những người không nghĩ ra vì theo suy luận thông thường của chúng ta thì muốn uống rượu phải mở nút chai ra. Nếu nút chai không mở được thì không uống được. Bản chất của câu hỏi trên là nhắm vào chỗ yếu trong suy nghĩ của con người, chỉ nghĩ theo sự hiểu biết thông thường của mình.

(….): Những phần chúng tôi không trích ra. Bạn có thể đọc đầy đủ bằng những bản download trên mạng.

2. Gạt bỏ những kinh nghiệm trong quá khứ.

Nhà ảo thuật định lấy vật gì đó (quả bóng) một cách bất ngờ. Nên lúc anh ta thò tay vào túi khản giả xem kỹ anh ta sẽ lấy quả bóng bằng cách nào. Nhưng anh ta mới chỉ lấy cái khăn tay, chưa phải vật anh ta sẽ lấy.

Khán giả không tập trung nữa khi nhà ảo thuật bỏ lại khăn tay vào túi. Nhưng chính lúc này nhà ảo thuật đã khéo léo lấy quả bóng ra ở thời điểm không ai để ý nữa.

Chúng ta hay tuy duy theo kinh nghiệm bởi vậy điều đó làm đầu óc chúng ta mất linh hoạt. Đó chính là nguyên nhân làm hạn chế tính sáng tạo của con người.

Để tránh những sự xơ cứng của bộ nào, ta nên tập thành thói quen suy xét một vật hoặc một vấn đề nhiều khía cạnh.

(…)

3 Tạo điều kiện phát triển khả năng sáng tạo

Ở công ty nào đó, khi có mặt sếp, các nhân viên nói cười làm việc bình thường thì đó là nơi làm việc lý tưởng. Nhưng ngược lại. tại một số nơi khi sếp xuất hiện thì nhân viên lập tức hiền như con mèo, miệng câm như hến.

Ở những công ty đó, các nhân viên trẻ không thể phát huy khả năng sáng tạo của họ.

II. Nâng cao khả năng sáng tạo

Để nâng cao khả năng sáng tạo, cần có phương pháp rèn luyện. Đó là:


1. Phương pháp đặt vấn đề


Trước tiên, các bạn hãy liệt kê toàn bộ những chi tiết có vấn đề thành một bản kê. Sau đó lần lượt suy xét từng vấn đề. Làm như vậy chúng ta sẽ tránh được kiểu xem xét sự vận phiến diện hoặc bỏ sót các chi tiết quan trọng.

Tuy vậy cũng không nên quá lệ thuộc vào phương pháp này, vì quá lệ thuộc sẽ làm hạn chế tính sáng tạo.

2. Phương pháp liên tưởng đôi.


Mục đích rèn luyện của phương pháp này cũng như giống như phương pháp đặt vấn đề, giúp ta vượt qua cách liên tưởng thông thường.

Ví dụ: Cần sáng chế một sản phẩm mới về âm thanh nổi. Người ta sẽ liên tưởng một sản phẩm hoàn toàn không liên quan tới nó – máy bay. Sau đó xem xét các đặc tính công dụng của máy bay.

Căn cứ vào những yếu tố đó ta lại lần lượt xét về sản phẩm âm thanh nổi.

3. Phương pháp phân tích hình thái.


Ví dụ: Muốn làm một cái ly để đông dung dịch chúng ta cần xem xét "hình dáng" "kích thước", "nguyên liệu" của ly. Người ta lập biểu đồ khối lập phương để lựa chọn những điều kiện tối ưu nhất.

Căn cứ vào hình dưới đây có tới 48 trường hợp giúp ta lựa chọn những dữ liệu để sáng chế một sản phẩm đạt tiêu chuẩn cao.

Ba phương pháp trên nhằm hạn chế sự lão hóa của bộ não. Nhưng đối với việc rèn luyện tư duy lại không hiệu quả bao nhiêu.

Để rèn luyện tư duy, giúp bộ não linh hoạt, minh mẫn hơn, chúng tôi đã cố gắng biên soạn quyển sách nhỏ này. (…)

Nó bao gồm những tài liệu rèn luyện về khả năng trực giác, khả năng suy luận, khả năng bền bỉ, khả năng sáng tạo của cong người.

Các bạn hãy lần lượt trả lời câu hỏi trong từng bài post rồi trả lời bằng cách comment. Ngày hôm sau chúng tôi sẽ đăng câu trả lời kèm câu hỏi mới.

---

Câu hỏi 1

Như hình bên dưới, trên giá sách có một bộ sách gồm 2 tập. Giả sử có một con mọt sách ăn từ trang 1 của của quyển một tới trang cuối của quyển hai. Hỏi con một sách đã di chuyển một khoảng cách bao nhiêu? Biết rằng mỗi bìa sách dày 2mm, ruột sách mỗi quyển dày 3cm.


 

Câu hỏi 2


Thợ săn rời khỏi nhà đi về hướng Nam 10m. Sau đó đi về hướng Tây 10km. Cuối cùng đổi hướng đi về phía Bắc 10km. Kết quả người thợ săn trở về căn nhà nhỏ của mình. Tất nhiên vị trí căn nhà không thay đổi. Có thể có chuyện lạ vậy không?





Câu hỏi 3


Dùng một dụng cụ có dung tích 1 lít (như hình vẽ) để đong chính xác 0.5 lít nước, nên đong thế nào?





Bài giải

Tư duy vượt giới hạn

16/10/2010   |  31 bình luận

Tư duy vượt giới hạn (thinking outside the box – hay còn được gọi theo cách khác là thinking out of the box, thinking outside the square ) là cách để nói về những tư duy, suy nghĩ khác bình thường, không theo các lối mòn và thể hiện theo hướng mới mẻ.


Khái niệm xuất hiện khi những nhà quản lý thấy cách giải quyết vấn đề hay những ý tưởng thông thường không đáp ứng được yêu cầu. Tư duy này cũng xuất hiện trong những nhóm làm việc sau khi tổng hợp ý kiến của mọi thành viên mà vấn đề cũng chưa được giải quyết.

Tư duy “bên trong chiếc hộp”

Năm 1899, Charles H. Duell, trưởng Văn phòng cấp bằng sáng chế Hoa Kỳ từng nói: “Mọi thứ có thể phát minh được đã được phát minh hết rồi”. Rõ ràng khi nói câu này, tư duy của ông vẫn nằm trong giới hạn hiểu biết lúc đó.

Những người có tư duy chỉ nằm trong “chiếc hộp” thường gặp phải khó khăn khi tìm kiếm những ý tưởng độc đáo và mới lạ. Hiếm khi họ đầu tư thời gian, công sức hoặc dám theo đuổi những ý tưởng không giống người khác.

Theo đánh giá của những người làm quản lý lâu năm, tư duy bên trong “chiếc hộp” là vũ khí hữu hiệu để huỷ hoại những ý tưởng hay và sức sáng tạo. Trong đầu những người này thường có những tư tưởng “điều đó không thể thành sự thật”, “không thể làm được” hoặc “quá mạo hiểm để thực hiện”.

Những người này cũng tin rằng mọi vấn đề chỉ có một giải pháp khắc phục. Vì vậy, tìm ra giải pháp thứ hai thật là lãng phí thời gian và công sức. Câu nói cửa miệng của họ là “Không có thời gian cho giải pháp khác”.

Ngay cả những người vốn có khả năng sáng tạo nhưng sau một thời gian ngừng đào sâu và khai thác khả năng sáng tạo của mình cũng trở thành người có tư duy bên trong “chiếc hộp”.

Bạn hãy thử nghiệm bài test của một công ty khi tuyển dụng nhân viên.

01.Với tập hợp 12 điểm tròn và chỉ với 3 đường thằng nối nhau, bạn hãy tìm cách để 3 đường thẳng trên đi qua hết 12 chấm tròn.
02. Với tập hợp 9 điểm tròn. Hãy cố gắng nối chúng lại với nhau bằng 4 đường thẳng liền nhau.

 

Tư duy “bên ngoài chiếc hộp”

Bạn đã thử bài test trên chưa? Rõ ràng với phần lớn mọi người, mặc nhiên họ sẽ dựng cho mình một chiếc hộp bao quanh những chấm tròn. Điều này tương tự bạn đã tự xây cho mình một giới hạn về tư duy. Nếu chỉ quanh quẩn với “cái hộp” đó, bạn sẽ không bao giờ tìm được câu trả lời.

Và đây là đáp án

Chắc bạn sẽ thấy ngạc nhiên. Như đã nói, chúng ta phải mạnh dạn vượt qua giới hạn của “chiếc hộp”. Bạn hãy coi đường thẳng đó không bị giới hạn, kéo dài mãi, khi kéo càng dài thì việc quét hết các chấm tròn càng rõ ràng. Đây là điều mà những nhà quản lý cần nhân viên của mình tư duy và bản thân các nhà quản lý cũng cần phát triển tư duy như vậy. Hãy nhớ, tư duy không có rào cản.

Tư duy ngoài “chiếc hộp” cần những tố chất sau:

• Sẵn sàng đón nhận những nhiệm vụ mới hàng ngày
• Sẵn sàng làm những việc khác nhau và dám làm theo những cách chưa ai làm
• Tập trung tìm hiểu những ý kiến mới và theo đuổi những ý kiến đó Tìm ra những giá trị mới của vấn đề cũ mà chưa ai thấy
• Biết lắng nghe người khác
• Biết hỗ trợ và tôn trọng người khác khi họ đưa ra những ý kiến khác lạ, thậm chí là “điên rồ”

Những người có tư duy ngoài “chiếc hộp” thường là những người dám đón nhận cái mới, nhìn nhận công việc bằng những lăng kính mới, sẵn sàng bỏ thăm dò và tìm hiểu những điều mới mẻ đó. Họ tin rằng những ý tưởng mới dù có thể chưa thuyết phục được phần đông nhưng họ vẫn nuôi dưỡng và ủng hộ ý tưởng của mình. Họ nhận thấy rằng có được ý tưởng là điều tốt nhưng thực hiện ý tưởng còn quan trọng hơn nhiều.

Tư duy bên ngoài “chiếc hộp” chưa bao giờ là việc đơn giản và không phải ai cũng có thể có được, có thể theo đuổi. Thành công chỉ đến với những người dám nghĩ và dám làm.

Nhiều người trong chúng ta đã từng nghe nói đến Copernicus là người đưa ra học thuyết trái đất quay xung quanh mặt trời còn Gallileo dám mạnh dạn ủng hộ quan điểm này ngay cả khi chết với câu nói: “Dù sao thì trái đất vẫn quay”. Vào thời điểm đó, có thể ông là một trong những người, thậm chí là người duy nhất dám vượt rào cản của cả hệ thống tư duy thời bấy giờ khi tất cả đều thừa nhận mặt trời quay xung quanh trái đất.

Nếu không có tư duy vượt giới hạn cả về không gian và thời gian, không dám theo đuổi ý tưởng của mình thì không biết đến bao giờ loài người mới thoát khỏi ảo tưởng trái đất là trung tâm của vũ trụ.

Điều này có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với doanh nghiệp, trong một tổ chức và đối với những nhà quản lý, hoạch định chính sách. Ngoài việc phải nỗ lực tìm kiếm ý tưởng, họ phải biết tạo dựng một môi trường nuôi dưỡng ý tưởng, sẵn sàng chấp nhận mạo hiểm với ý tưởng.

Việc tư duy theo lối mòn sẽ huỷ hoại thành công đã tạo dựng của bạn. Bạn cần phải biết thay đổi. Phải biết rằng không có gì là tốt nhất. Có thể điều gì đó với bạn lần này là tốt nhất nhưng lần sau sẽ tốt hơn. Và lần sau nữa, điều đó còn tốt hơn nữa. Người Mỹ có câu nói nổi tiếng: “Sống là để thay đổi”.

Hẳn nhiều người trong chúng ta biết đến Michael Dell, người sáng lập đồng thời là Chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn sản xuất máy tính nổi tiếng thế giới Dell. Dell Computer được thành lập với số vốn ban đầu chỉ 1.000 USD và một ý tưởng chưa từng có: bán các chương trình trực tiếp cho người tiêu dùng, bỏ qua khâu bán hàng trung gian, một điều mà không hãng máy tính nào lúc đó làm.

Kết quả là từ người cung cấp máy tính, Công ty Dell chuyển sang sản xuất máy tính, chuyển sang tập đoàn Dell hùng mạnh với khoảng 41.800 chi nhánh khắp thế giới và là nhà cung cấp các dịch vụ và linh kiện máy tính đầu tiên cho các tập đoàn lớn nhất trên thế giới.

Tư duy ngoài “chiếc hộp” là một khái niệm có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt trong thế giới hiện tại luôn thay đổi và các ý tưởng đang ngày càng cạn kiệt hơn. Sẽ không quá khi nói rằng trên thế giới đang có cuộc chiến về ý tưởng. Có thể vào thời điểm đưa ra, một ý tưởng bị coi là điên rồ nhưng không chừng trong tương lai nó lại là cứu cánh cho cả tập đoàn hay cả cuộc đời một người.

Và quan trọng nhất, bạn hãy biết trân trọng khả năng sáng tạo của mình. Đừng xây quanh mình “chiếc hộp” hạn chế tư duy.

Kết thúc bài viết này, tôi muốn đưa ra cho các bạn một số câu hỏi để bạn có thể thử khả năng tư duy của mình.

01. Tại sao các nắp cống lại hình tròn?

02. Có ba công tắc đèn trong một căn phòng không có cửa sổ, 3 công tắc này được nối với ba bóng đèn bên trong căn phòng. Làm thế nào để bạn có thể biết công tắc nào nối với bóng đèn nào mà chỉ đi vào phòng một lần?

03. Một anh muốn cầu hôn một cô gái. Anh ta cầm trên tay một chiếc túi bằng lụa và nói rằng sẽ để vào đó một hòn đá màu đen và một hòn đá màu trắng. Nếu cô gái không nhìn vào chiếc túi mà bốc được viên đá màu trắng thì sẽ thắng, còn nếu bốc phải viên đá màu đen thì sẽ thua và phải lấy anh ta làm chồng. Tuy nhiên, cô gái trẻ xinh đẹp lại thấy anh ta cho cả hai viên đá màu đen vào túi.

Vậy nếu bạn là cô gái xinh đẹp và thông minh này thì bạn sẽ làm gì?

04. Làm thế nào để biết trọng lượng của một chiếc máy bay mà không dùng đến cân?

Hãy đưa bản phác thảo (sketch) cho khách hàng.

29/10/2010   |  0 bình luận

"Tôi có thể xem bản phác thảo" Một yêu cầu hợp lệ của khách hàng. Trên hết họ chỉ muốn xem nhiều hơn về ý tưởng trước khi chọn một cái để tiếp tục. Vậy nó tốt đấy chứ?







Nếu bạn như tôi, bạn sẽ phác thảo bất thứ cái gì trong đầu, từ rõ ràng tới trừu tượng, lố bịch hay tuyệt vời. Bất cứ điều gì.

Chỉ sau khi bạn phác thảo thì những ý tưởng mới bắt đầu nảy nở, bởi vì toàn bộ mục đích của vẽ là để ghi lại những ý tưởng tiềm năng – thông qua đó bạn tiếp tục phát triển ý tưởng và chọn ra một lựa chọn cuối cùng, hay là "Đã thử tất cả mà không được cái nào…"

Vì vậy nếu bạn đang ngồi trước 100 phác thảo, chọn lấy 10 để tiếp tục thăm dò khả năng, và hãy lấy 3 cái để tiếp tục đào sâu. Liệu có nên đưa khách hàng cả…100 phác thảo. Đó không phải là việc của họ, đó là việc của bạn, nhà thiết kế. Bạn phải tách ra những cái xấu, cuối cùng chỉ đưa ra cho khách hàng 3 ý tưởng tốt nhất.

Trong thực tế, những phác thảo giúp bạn tiết kiệm thời gian.





Hãy tưởng tượng khi bạn đã có ba phác thảo tốt. Bạn bắt đầu đi sâu vào việc làm đẹp ba phác thảo này. Chọn phông chữ, màu sắc thích hợp, áp dụng hệ thống lưới.

Sau đó trình bày lần đầu với khách hàng về ba ý tưởng. Nếu họ là khách hàng "trung bình" không có nền tảng thiết kế. Hãy tin tôi khi tôi nói rằng ý tưởng của bạn sẽ bị họ gạt bỏ không thương tiếc đôi khi chỉ vì họ không thích màu sắc mà bạn dùng.

Hãy làm thế này. Đưa họ 3 phác thảo ở mức ý tưởng ban đầu. Bạn bắt đầu giải thích với khách hàng rằng họ đừng lo lắng về font chữ, màu sắc, thậm chí hình khối cụ thể, các đường thẳng, đường cong. Hãy cho họ tập trung vào các ý tưởng, và làm thế nào nó được đónh nhận bởi người xem.

Nó dễ dàng, tiện lợi cho cả bạn lẫn khách hàng khi hiểu được trọng tâm của ý tưởng.

Nếu bạn đã có những phác thảo, đừng ném nó vào sọt rác.